De toekomst is software die zich aan jouw bedrijf aanpast

De afspraak was simpel: je neemt een standaardpakket af als online dienst, oftewel software as a service (SaaS), en past je manier van werken daarop aan. Dat leverde veel op, maar ook veel losse tools. Een gemiddeld groter bedrijf beheert inmiddels honderden apps, waarvan een groot deel nauwelijks wordt gebruikt en maar een klein deel met elkaar praat.

Dat zijn cijfers van vooral grotere organisaties, maar het patroon herken je in elk bedrijf: een agenda hier, een boekhoudpakket daar, een spreadsheet ertussen, en mensen die gegevens van het ene naar het andere scherm overtypen.

Dat draait nu om. Eind 2024 zei Microsoft-topman Satya Nadella in de podcast BG2 dat het idee van losse bedrijfsapplicaties in het tijdperk van AI-agents weleens kan instorten. Volgens hem verhuist de logica naar een AI-laag die zelf meerdere databases bijwerkt: “all the logic will be in the AI tier”3CX Today, 2024Microsoft CEO: AI Agents Will Transform SaaS as We Know ItOpen de bron. Sindsdien staan de krantenkoppen vol met de SaaSpocalypse. Maar wie verder kijkt dan de koppen, ziet geen einde. Je ziet een nieuwe manier van werken.

Gartner verwacht dat er in 2026 wereldwijd 1,47 biljoen dollar aan software wordt uitgegeven, 15,5% meer dan in 20254Gartner, 2026Gartner Forecasts Worldwide IT Spending to Grow 14.2% in 2026, Totaling $6.37 TrillionOpen de bron. Volgens IDC nadert de markt voor bedrijfsapplicaties de 700 miljard dollar, met een groei rond 13% in de eerste helft van 2026, het derde jaar op rij met dubbele cijfers5IDC, 2026SaaSpocalypse: Catchy Title, Flawed PremiseOpen de bron. Dat is geen markt die instort.

Deloitte noemt het verhaal over de dood van SaaS dan ook voorbarig. Dat agents delen van bedrijfssoftware vervangen, gaat volgens Deloitte voor sommige toepassingen gebeuren, maar het duurt minstens vijf jaar6Deloitte Insights, TMT Predictions 2026, 2025SaaS meets AI agents: Transforming budgets, customer experience, and workforce dynamicsOpen de bron. Veel bedrijven gaan beide combineren in plaats van te kiezen, zegt Ayo Odusote, softwareleider bij Deloitte7CIO, 2026SaaS isn't dead, the market is just becoming more hybridOpen de bron.

Gartner komt tot dezelfde conclusie: de meeste organisaties gaan hun kernapplicaties verrijken met AI-agents, niet vervangen. Tot 2030 wordt hooguit 30% van de functies van standaardsoftware vervangen door AI-oplossingen op maat8Gartner (report shared by Rimini Street), 2026Enterprise Applications 2030: How to Respond to the SaaS-pocalypseOpen de bron. Je boekhoudpakket, je betaalprovider en je mailbox gaan dus nergens heen.

Wat wel verandert, is de vorm. Volgens Gartner staat tot 2030 tot 234 miljard dollar aan uitgaven aan bedrijfsapplicaties onder druk door AI-agents, zo’n 20% van wat bedrijven aan die SaaS-applicaties uitgeven. Vooral software die per gebruiker wordt afgerekend, krijgt het zwaar. Gartner noemt het daarom “minder een apocalyps en meer een metamorfose”9Gartner, 2026Gartner Says $234 Billion in Enterprise Application Software Spend Is at Risk from Agentic AIOpen de bron.

De rolverdeling draait om. Waar jij je vroeger aanpaste aan de software, gaat de software zich steeds meer aanpassen aan jouw bedrijf. Drie ontwikkelingen maken dat mogelijk.

Gartner verwacht dat eind 2026 40% van de bedrijfsapplicaties werkt met AI-agents voor specifieke taken, tegen minder dan 5% in 2025. In 2028 loopt volgens Gartner een derde van het gebruik van software via zo’n agent als voorkant, en bereik je een doel zonder elke app apart te openen10Gartner, 2025Gartner Predicts 40% of Enterprise Apps Will Feature Task-Specific AI Agents by 2026, Up from Less Than 5% in 2025Open de bron. Je vraagt wat je wilt weten of gedaan wilt hebben, en de software zoekt het uit.

Nog niet zo lang geleden was software op maat iets voor grote bedrijven: een project van €10.000 of meer was niets bijzonders. Dat is veranderd. Met een beproefd framework, kant-en-klare bouwstenen voor inloggen, betalingen en koppelingen, en de ervaring om te weten wat je moet bouwen, kost hetzelfde portaal of dezelfde koppeling nu een fractie daarvan. Bij Forwarddd begint een klantportaal bij €1.450 eenmalig.

Ook bedrijven kiezen anders. In het McKinsey-onderzoek van 2026 zei 32% van de organisaties dat ze hadden afgezien van de aankoop van software of een functie, omdat ze die in plaats daarvan konden bouwen. Bij de bedrijven die het meest uit AI halen, was dat bijna de helft11McKinsey & Company, 2026The state of AI in 2026: On the road to ROIOpen de bron. Grote bedrijven doen dat met een eigen ontwikkelteam. Een klein bedrijf heeft dat niet, en heeft het ook niet nodig: een partner die het voor je bouwt en onderhoudt, geeft je hetzelfde voordeel, zonder de loonkosten.

Als iedereen dezelfde standaardtools heeft, onderscheidt niemand zich met die tools. Volgens McKinsey verschuift het voordeel in software van functies naar eigen gegevens, en worden applicaties die voor iedereen hetzelfde zijn steeds vaker vervangen door applicaties die precies passen12McKinsey & Company, 2025The AI-centric imperative: Navigating the next software frontierOpen de bron. Wat jou onderscheidt, zijn je klanten, je prijzen en je manier van werken. Dat past niet in een standaardpakket.

Je hoeft niet alles weg te gooien. De nieuwe manier van werken heeft drie lagen, precies zoals Gartner aanraadt: houd wat goed werkt, en verrijk het waar het verschil zit8Gartner (report shared by Rimini Street), 2026Enterprise Applications 2030: How to Respond to the SaaS-pocalypseOpen de bron. Zo bouwen wij bij Forwarddd ook.

Neem een franchisevestiging van een patatketen. De kassa, Exact Online en de Google Sheet van de franchise bleven gewoon staan; dat is de standaardlaag. Eromheen kwam een klein portaal dat elke ochtend de kassacijfers ophaalt en doorgemailde facturen klaarzet in Exact. Dat is het maatwerk. En omdat alles verbonden is, vraagt de eigenaar het portaal gewoon wat de omzet vorige week was.

Het gaat niet vanzelf goed. Gartner verwacht dat ruim 40% van de projecten met AI-agents voor eind 2027 wordt stopgezet, door hoge kosten, onduidelijke waarde of te weinig grip op de risico’s13Gartner, 2025Gartner Predicts Over 40% of Agentic AI Projects Will Be Canceled by End of 2027Open de bron. En McKinsey ziet dat sneller programmeren alleen zelden doorwerkt in omzet of winst: dat gebeurt pas als de manier van werken mee verandert12McKinsey & Company, 2025The AI-centric imperative: Navigating the next software frontierOpen de bron.

Wachten lost dat niet op. Begin klein en concreet, bij een proces dat je elke dag voelt, en richt het werk zelf opnieuw in in plaats van er alleen een tool naast te zetten.

Het tijdperk waarin bedrijven zich aanpassen aan hun software loopt ten einde. De nieuwe manier van werken is software die zich aanpast aan het bedrijf: standaard waar het kan, op maat waar het telt, en alles met elkaar verbonden. Wie daar nu mee begint, haalt het overtypen uit het bedrijf en legt de basis waar AI echt iets mee kan.

Hoe dat er in de praktijk uitziet, met voorbeelden uit horeca, uitzendwerk, verhuur en webshops, lees je in het tweede deel van deze serie: Waarom moderne bedrijven verbonden digitale systemen nodig hebben.